25 Ιαν 2009

Μεσω DNA η ηλικια μεσαιωνικων χειρογραφων

Χιλιάδες βιβλία και χειρόγραφα, κυρίως της Μεσαιωνικής Ευρώπης, διατηρούνται μέχρι σήμερα, όμως οι ειδικοί δυσκολεύονται να βεβαιώσουν για πολλά από αυτά που και πότε ακριβώς δημιουργήθηκαν. Όμως μια νέα μέθοδος εμφανίζεται πολλά υποσχόμενη: ο έλεγχος DNA σε γενετικό υλικό από τις σελίδες περγαμηνών που προέρχονται από δέρμα ζώων.

Ο καθηγητής του πανεπιστημίου της Β.Καρολίνα των ΗΠΑ, Τίμοθι Στίνσον, χρησιμοποιεί τις τελευταίες εξελίξεις της γενετικής για να αναπτύξει τεχνικές που ρίχνουν «βιολογικό» φως στο παρελθόν των χειρογράφων. Ο Στίνσον μελετά το DNA που περιέχεται στο δέρμα των σχετικών λίγων εκείνων περγαμηνών με γνωστή χρονολογική και γεωγραφική προέλευση, με στόχο τη δημιουργία μιας γενετικής βάσης που θα επιτρέπει -μέσω σύγκρισης- τον καθορισμό της χρονολόγησης και την τοποθεσία προέλευσης και των άγνωστων περγαμηνών.

Οι μέχρι τώρα οπτικές τεχνικές, που βασίζονται κυρίως στο γραφικό χαρακτήρα και τη διάλεκτο των γραφέων των χειρογράφων (συνήθως μοναχών σε χριστιανικά μοναστήρια), έχουν παρουσιάσει πολλά προβλήματα, τα οποία μπορούν να ξεπεραστούν με το γενετικό έλεγχο. Κάθε παλαιό χειρόγραφο περιέχει ένα πλούτο γενετικών στοιχείων, καθώς μια τυπική μεσαιωνική περγαμηνή περιλαμβάνει δέρματα άνω των 100 ζώων, συνήθως ντόπιων προβάτων και κατσικιών.

Ο Στίνσον ελπίζει ακόμα ότι ο γενετικός έλεγχος θα επιτρέψει την ανίχνευση της πορείας των χειρογράφων μέσω των εμπορικών δρόμων του μεσαίωνα, καθώς και τη συναρμολόγηση τμημάτων χειρογράφων που σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένα. Όπως λέει, «το DNA παρέχει πολλές εξειδικευμένες πληροφορίες, αλλά κανείς δεν τις έχει ακόμα χαρτογραφήσει και αξιοποιήσει. Αν μπορεί κανείς να μελετήσει το γενετικό υλικό μιας μούμιας ηλικίας 2.000 ετών, ασφαλώς μπορεί να το κάνει και σε ένα βιβλίο του 15ου αιώνα».

Ο έλεγχος DNΑ έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη ελληνικών χειρογράφων, καθώς και των χειρογράφων της Νεκράς Θάλασσας. Ο Νίκος Πουλακάκης, βοηθός καθηγητής βιολογίας στο πανεπιστήμιο της Κρήτης, που ασχολήθηκε ήδη με αυτή τη μελέτη, δήλωσε ότι αναμένει με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της μελέτης του Στίνσον, σύμφωνα με το Scientific American. Όπως λέει, πέρα από την αποκάλυψη σημαντικών πληροφοριών για τα παλιά χειρόγραφα και τις συλλογές στις βιβλιοθήκες, το γενετικό υλικό μπορεί να ρίξει φως στους αρχαίους δρόμους του εμπορίου και στα κοπάδια των ζώων. Mέχρι τα μέσα περίπου του 15ου αιώνα, τα περισσότερα βιβλία γίνονταν από δέρματα ντόπιων ζώων, πράγμα που διευκολύνει την αναγνώριση της προέλευσης των βιβλίων.

Ο Στίνσον θα παρουσιάσει την εργασία του στις 23 Ιανουαρίου στη Βιβλιογραφική Εταιρία των ΗΠΑ.

via

Δεν υπάρχουν σχόλια: