26 Φεβ 2009

«Με ρυθμους χελωνας» η ηλεκτρονικη αναγνωση

Οι Ελληνες μόνο μέσω Διαδικτύου έχουν πρόσβαση σε e-book, όταν στο εξωτερικό λανσάρονται ήδη τα μοντέλα δεύτερης γενιάς.

«Με ρυθμούς χελώνας» η ηλεκτρονική ανάγνωσηΕστω και καθυστερημένα, οι συμπατριώτες μας άρχισαν να ανακαλύπτουν τα e-book readers, τα γκατζετάκια δηλαδή που μας επιτρέπουν να διαβάσουμε τα βιβλία μας ψηφιακά. Για την καθυστέρηση, φυσικά, δεν ευθύνεται αποκλειστικά και μόνο η -αποδεδειγμένα από επίσημες έρευνες υπαρκτή- έλλειψη ενημέρωσης των Ελλήνων γύρω από τα διάφορα πονήματα της σύγχρονης τεχνολογίας. Φταίει και το γεγονός ότι πολλά από αυτά αργούν πάρα πολύ να έρθουν ή δεν έρχονται και καθόλου στα καθ’ ημάς. Για παράδειγμα, τόσο το Kindle της Amazon όσο και το Reader 700 της Sony –ό,τι πιο εξελιγμένο στα φορητά συστήματα ανάγνωσης– δεν κυκλοφορούν ούτε αναμένεται να κυκλοφορήσουν σύντομα στην Ελλάδα. Προς το παρόν, το μεν πρώτο το χαίρονται αποκλειστικά και μόνο οι Αμερικανοί, όσο για το δεύτερο τιμά και την Αγγλία με την παρουσία του…

Παρ’ όλα αυτά όμως οι Ελληνες έχουν αρχίσει να επιδίδονται με ενθουσιασμό στο νέο αυτό «σπορ». Είτε παραγγέλνοντας κάποιες συσκευές μέσω Διαδικτύου είτε χρησιμοποιώντας την οθόνη του υπολογιστή τους είτε, τέλος, μέσω PDA κινητών, Blackberries και φυσικά του iPhone της Apple κερδίζουν σε χρόνο -το download δεν έχει… ουρές- χώρο -ψηφιακή βιβλιοθήκη- και φυσικά χρήμα, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι η μέση τιμή ενός βιβλίου στην Ελλάδα είναι 16 ευρώ. Το e-book, πάντως, που προτιμά το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, φιλοδωρώντας το με τα περισσότερα downloads είναι ο «Ερωτόκριτος». Αυτό υποστηρίζει στον ΕΤ η κυρία Λουκία Ταλιαδόρου, υπεύθυνη του project e-books της Digital Content, η οποία διαθέτει δωρεάν ελληνικά e-books (www.e-bookshop.gr). «Η ανάγνωσή τους από τους Ελληνες βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και οι εκδότες τώρα αρχίζουν να πειραματίζονται», λέει η κυρία Ταλιαδόρου, όμως «έχουν αρχίσει να ενδιαφέρονται και αυτό είναι το πρώτο βήμα. Είναι θέμα χρόνου να κατακτήσει και το ελληνικό κοινό. Μάλιστα, πιστεύω ότι εάν δεν υπήρχε η οικονομική κρίση, το 2009 θα ήταν μια σημαντική χρονιά για τα e-books. Εμείς, πάντως, έχουμε ήδη κάνει την κίνηση και δεν το έχουμε μετανιώσει».

Στην προώθηση της ηλεκτρονικής ανάγνωσης συμβάλλουν και τα μικρά netbooks, με οθόνη μικρότερη των εννέα ιντσών τα οποία, σύμφωνα με όσα μας λέει ο κύριος Απόστολος Αποστολάκης, general manager του e-shop, «αυξάνουν συνεχώς τις πωλήσεις τους στην Ελλάδα. Μόνο μέσα στο Δεκέμβριο στο e-shop πουλήσαμε περί τα 1.000 μικρά laptop –το ακριβότερο (asus) δεν κοστίζει περισσότερο από €379, ενώ το φθηνότερο (acer) €238– και 250 smart phones, τα οποία φυσικά ενδείκνυνται για ανάγνωση». Και μάλιστα, ενώ γενικώς οι πωλήσεις του e-shop αυξάνονται ετησίως κατά 50%, όπως μας είπε ο κύριος Αποστολάκης, αυτές των μικροσκοπικών φορητών υπολογιστών άγγιξαν και το 100% μέσα σε ένα χρόνο.

Στο εξωτερικό

Μπορεί η Amazon να αρνείται πεισματικά να δώσει στοιχεία γύρω από τις πωλήσεις του Kindle ($359) –πρόσφατα κυκλοφόρησε και ο διάδοχός του, Kindle 2- οι εκτιμήσεις όμως κυμαίνονται από τις 260.000 έως και το ένα εκατομμύριο συσκευές, μέσα στον ένα μόνο χρόνο κυκλοφορίας του. Το σίγουρο πάντως είναι ότι κάθε τρεις και λίγο η Amazon ξεμένει από στοκ και κρατά τους επίδοξους κατόχους του διασημότερου e-book reader σε στάση αναμονής. Από την άλλη πλευρά, το Reader 700 ($400) της Sony αυξάνει και αυτό τις πωλήσεις του. Μάλιστα, σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα των New York Times, η Sony έχει πουλήσει περί τις 300.000 συσκευές από το 2006, χρονιά που κυκλοφόρησε το πρώτο Reader της εταιρίας. Πάντως, εάν αναλογιστούμε ότι ένα βιβλίο κοστίζει κατά μέσο όρο γύρω στα €15 έως €20, ενώ σε ηλεκτρονική μορφή κοστίζει περί τα €7,3 ($9,99) στο online κατάστημα της Amazon και €8,8 ($11,99) στο αντίστοιχο της Sony, τότε η στροφή αυτή των καταναλωτών δεν θα έπρεπε να μας κάνει να απορούμε ιδιαίτερα.

Επί του θέματος

Κώστας Κατσουλάρης, Συγγραφέας

Αναγνώστες με νέο προφίλ

Η ανάγνωση ως πρακτική υπήρξε πριν από την εμφάνιση του «βιβλίου» όπως το γνωρίζουμε σήμερα και θα υπάρξει και μετά. Με αυτό το «μετά» δεν υπαινίσσομαι βέβαια ότι θα έρθει στο ορατό μέλλον μια στιγμή που το βιβλίο θα έχει εξαφανισθεί ή αντικατασταθεί ολοκληρωτικά από νέες μορφές αναπαραγωγής κειμένων. Ωστόσο, όπως έχει ήδη γίνει φανερό, τα ηλεκτρονικά μέσα ανάγνωσης, είτε αυτά είναι η απλή οθόνη υπολογιστή είτε τα πιο σοφιστικέ φορητά συστήματα που εμφανίζονται τελευταία, θα κερδίζουν όλο και μεγαλύτερο χώρο στις αναγνωστικές μας συνήθειες, επιβάλλοντας μοιραία και τους δικούς τους τρόπους. Οι τρόποι αυτοί δεν θα είναι απαραιτήτως χειρότεροι ούτε όμως και απαραιτήτως καλύτεροι από τους προηγούμενους. Θα είναι ωστόσο διαφορετικοί. Κι αυτό είναι –μαζί με το περίπλοκο ζήτημα των πνευματικών δικαιωμάτων– το πιο «ευαίσθητο» ζήτημα αυτής της μετάλλαξης: Ποιος αναγνώστης αρχίζει να υποχωρεί, και μαζί του ποιες συνήθειες, πολιτισμικές αξίες, πρακτικές ανάγνωσης; Ποιος αναγνώστης αναδεικνύεται, και μαζί του ποιες νέες μορφές συνειδητοποίησης και αναπαράστασης του κόσμου; Τέτοια είναι -πιστεύω- τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν στο προσεχές διάστημα, μακριά από τη δαιμονοποίηση του καινούργιου αλλά κι από την άκριτη λατρεία κάθε καινοτομίας.

Γιώργος Ζαρκαδάκης, διευθυντής εκδόσεων Αβγό

Τρία προβλήματα

Θεωρώ ότι τα e-books αποτελούν το μέλλον στο χώρο του βιβλίου, γι’ αυτό και φυσικά θα επιχειρούσα μια τέτοια εκδοτική κίνηση. Είναι ένα μέσο που ψηφιοποιείται –όπως η μουσική, για παράδειγμα– και γίνεται φορητό, δηλαδή μπορεί κανείς εύκολα να το μεταφέρει μαζί του. Πιστεύω, λοιπόν, ότι είναι θέμα χρόνου να έρθει με αξιώσεις και στην Ελλάδα. Και για να επιτευχθεί ο στόχος, πρέπει να προκύψουν τα εξής τρία τινά: Αρχικά, να λυθεί το θέμα των δικαιωμάτων και της καταπολέμησης της πειρατείας, κάτι που θεωρείται ήδη σχεδόν λήξαν αφού υπάρχει το προηγούμενο με τη μουσική, τις ταινίες κ.λπ. Στη συνέχεια, έχουμε το θέμα των συσκευών ανάγνωσης. Ηδη υπάρχει πληθώρα επιλογών με προεξάρχουσα την πρόταση της Amazon, το Kindle. Και τέλος, είναι το θέμα υποδομής της αγοράς. Στην Αμερική, για παράδειγμα, όπου η αγορά είναι μεγάλη και ομοιογενής, κλείνονται συμφωνίες ανάμεσα σε παρόχους και κατασκευαστές συσκευών, έτσι ώστε ο χρήστης να μπορεί να απολαμβάνει όλα τα οφέλη που επιθυμεί. Συνεπώς πρέπει να υπάρχει ένα υπόβαθρο, ανάμεσα σε εκδότες, παρόχους και κατασκευαστές συσκευών. Μόλις συμβεί αυτό και στην Ελλάδα, πιστεύω ότι τα e-books θα κατακτήσουν και την εγχώρια αγορά.

ΝΤΑΡΑΔΗΜΟΥ ΑΡΕΤΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια: