10 Απρ 2009

Ρέκβιεμ για μια εγκυκλοπαίδεια

ΕΝCΑRΤΑ τέλος! Με επίσημη ανακοίνωσή της, η Μicrosoft όρισε την ημερομηνία θανάτου της ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειάς της, της γνωστής Εncarta για τις 31 Δεκεμβρίου 2009. Ο θάνατος θα είναι αργός καθώς θα σβήνουν ένα ένα τα συστατικά στοιχεία της, με πρώτη την εκπαιδευτική έκδοση σε DVD της οποίας η διάθεση θα παύσει ως τον Ιούνιο, ενώ ως τον Οκτώβριο θα διακοπεί η λειτουργία των δικτυακών τόπων της εγκυκλοπαίδειας, με εξαίρεση την Εncarta Ιαπωνίας που θα πραγματοποιήσει τελετουργικό χαρακίρι στο λυκόφως της νέας χρονιάς.

Γιατί όμως η Μicrosoft σκοτώνει ένα από τα πιο αγαπημένα παιδιά της; Η απάντηση που δίνει η ίδια είναι απλή: «Η μορφή της παραδοσιακής εγκυκλοπαίδειας άλλαξε. Σήμερα ο κόσμος αναζητεί και χρησιμοποιεί την πληροφορία με σημαντικά διαφορετικούς τρόπους σε σχέση με το παρελθόν».

Φυσικά έχει δίκιο. Μόνο που άργησε πολύ να το καταλάβει... Οχι μόνον η Μicrosoft αλλά και η Βritannica και οι περισσότερες «κλασικές» εγκυκλοπαίδειες όπως και ένα μεγάλο κομμάτι του πνευματικού κόσμου που υφαίνει το γνωσιακό δίκτυο της ανθρωπότητας. Εδώ και μία δεκαετία τα πράγματα άλλαξαν και η Εγκυκλοπαίδεια έπαψε να είναι κιβωτός της γνώσης αλλά μετατράπηκε σε Μίτο της Αριάδνης στους λαβυρίνθους του παγκόσμιου Νου. Νέες Ηλεκτρονικές Εγκυκλοπαίδειες συνδεδεμένες με το Ιnternet φέρνουν τον πλούτο της ανθρώπινης γνώσης στο σπίτι και στο γραφείο μας. Χωρίς αμφιβολία, τόσο η Μicrosoft όσο και η Βritannica προσπάθησαν να προσαρμοστούν στα δεδομένα της νέας εποχής. Γρήγορα όμως βρέθηκαν αντιμέτωπες με το μαρτύριο του Σίσυφου σε νέα- εγκυκλοπαιδικήμορφή. Κάθε νέα ανανεωμένη έκδοση του περιεχομένου τους αποδεικνύονταν τη στιγμή της εμφάνισής της ήδη παρωχημένη καθώς ο ρυθμός εμφάνισης και ανανέωσης των πληροφοριών στο Διαδίκτυο αποδείχθηκε ασύγκριτα ταχύτερος από αυτόν των επιτελείων τους. Αυτό που δεν είχαν αντιληφθεί είναι ότι, για την πλειονότητα των νέων ανθρώπων, η καλύτερη και μεγαλύτερη σύγχρονη εγκυκλοπαίδεια φαίνεται να είναι το ίδιο το Ιnternet! Πραγματικά μοιάζει με μια μεγάλη, αχανή, συνεχώς ανανεούμενη εγκυκλοπαίδεια που τη λημματική της οργάνωση και ταξινόμηση προσφέρουν οι κάθε λογής κατάλογοι όπως το Υahoo! και οι μηχανές αναζήτησης όπως το Google. Οποιος γνωρίζει να θέτει με σωστό τρόπο τα ερωτήματα προς τις μηχανές αναζήτησης και όποιος κατέχει τα μυστικά της πλοήγησης στους λαβυρίνθους του κυβερνοχώρου ανοίγει τις πηγές της γνώσης.

Ωστόσο οι ευέλικτες και χαοτικές διασυνδέσεις του Ιnternet δεν αρκούν για να δημιουργήσουν τη δομή, το σώμα και τη μορφή της εγκυκλοπαίδειας, που εξ ορισμού πρέπει να είναι συνεκτική, πλήρης και να εξασφαλίζει εξοικονόμηση χρόνου στον μη ειδικό, περιέχοντας τις βασικές και ουσιώδεις πληροφορίες και επισημαίνοντας τα κυριότερα σημεία που αφορούν ένα θέμα. Αυτή η ανάγκη δημιούργησε τις ανοικτές δικτυακές εγκυκλοπαίδειες, όπως η Wikipedia, που γράφονται από τους ίδιους τους αναγνώστες της επιτυγχάνοντας εκπληκτικούς ρυθμούς ενημέρωσης και ευρύτατη χρήση.

Πολλοί θεωρούν ότι βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας εποχής που θα συνθέσει νέες εγκυκλοπαιδικές δομές τέτοιες που να συνδυάζουν τη ζωντάνια της εθελοντικής συμμετοχικής εργασίας μιας Wikipedia με τη βαθιά γνώση και εμπειρία των ειδικών μιας Βritannica. Μιας νέας εγκυκλοπαίδειας που θα βρίσκεται σε ανοικτό διάλογο με ολόκληρη την κοινωνία, θα δέχεται συνεισφορές από τους αναγνώστες της και θα διαθέτει το ευρύτερο επιτελείο ειδικών για την επιμέλεια του περιεχομένου της. Αυτό είναι το ζητούμενο σήμερα, γι΄ αυτό και οι τελευταίες νότες στο Ρέκβιεμ για την παλιά εγκυκλοπαίδεια σχηματίζουν την εισαγωγή στη νέα εποχή.

jgiannarakis@in.gr
Σχετικές συνδέσεις: http://tuxlibrary.blogspot.com/2009/04/microsoft-encarta.html

Δεν υπάρχουν σχόλια: