4 Σεπ 2009

ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΝΕΤ

Ευρωπαϊκή τρεχάλα πίσω από το Google

Οι Αμερικανοί έλυσαν το θέμα της ψηφιοποίησης κειμένων, βιβλίων, ακόμη και ολόκληρων βιβλιοθηκών

Υστερα από τρία χρόνια σκληρών διαπραγματεύσεων, η Ενωση Αμερικανών Εκδοτών και η Αμερικανική Εταιρεία Συγγραφέων δίνουν στην Google το ελευθέρας όχι μόνο να ψηφιοποιήσει και να διακινήσει ηλεκτρονικά τον κόπο τους αλλά και να τον εμπορευτεί, αποδίδοντας μέσω ενός ειδικού ταμείου (Book Rights Registry) τις αμοιβές για τα πνευματικά δικαιώματα. Στις 7 Οκτωβρίου θα ακούσουν από τον δικαστή στη Νέα Υόρκη, αν έχουν την τελική έγκριση για τον μεταξύ τους διακανονισμό. Που, κατά πώς φαίνεται, θα την έχουν...
Οι Ευρωπαίοι άραγε τι θα κάνουν; Διότι βιβλία Ευρωπαίων συγγραφέων δεν βρίσκονται μόνο στη Γηραιά ήπειρο. Εκατομμύρια τίτλοι είναι διαθέσιμοι στις αμερικανικές βιβλιοθήκες, έτοιμη «ύλη» για την Google. Με μπροστάρηδες Γερμανούς και Γάλλους, Ευρωπαίοι εκδότες και συγγραφείς (βλέπε Γκίντερ Γκρας) εναντιώθηκαν στη συμφωνία με την Google.
Αντίθετα, οι Βρετανοί συνεργάζονται άψογα με τον αμερικανικό κολοσσό της πληροφορικής. Ηδη η Bodleian, βιβλιοθήκη της Οξφόρδης, ψηφιοποιείται ενώ και η Γαλλική Εθνική Βιβλιοθήκη ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες ότι σκέφτεται να συνεργαστεί, μήπως και καταφέρει να ψηφιοποιήσει τα αρχεία της. Ορισμένοι, πάντως, Βρετανοί εκδότες, αν και ποτέ δεν εξέφρασαν ευθέως αντιρήσεις, διαπραγματεύτηκαν με την Google για να αποσαφηνιστεί ποια βιβλία θα θεωρούν εξαντλημένα. Γιατί μερικές φορές εκείνα που έχουν εξαντληθεί στην Αμερική κυκλοφορούν ακόμα στην Ευρώπη.
Οι πιο επιθετικοί Γερμανοί προσέλαβαν την αμερικανική νομική εταιρεία Sheppard Mullin Richter & Hampton να τους εκπροσωπήσει. Μαζί τους συντάχθηκαν και οι Αυστρία, Ελβετία, Ισπανία. Οι οργανισμοί διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων σε κάθε μία απ'αυτές τις χώρες βλέπουν την προσπάθεια της Google ως ευθεία απειλή. Ο σύνδεσμος των Γερμανών Εκδοτών και Βιβλιοπωλών προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δημιουργώντας δική του ψηφιακή πλατφόρμα, τη «Libreca». Το ίδιο σκέφτονται και οι Γάλλοι εκδότες.
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η αντίθεση των Ευρωπαίων δεν είναι ικανή να μπλοκάρει τον διακανονισμό της Google με τους Αμερικανούς. «Μόλις δει η Εδρα πόσοι σημαντικοί παίκτες απ'όλο τον κόσμο συμμετέχουν, θα δώσει το πράσινο φως», λένε χαρακτηριστικά.
Τα νούμερα είναι όντως συντριπτικά: περισσότεροι από 25.000 εκδότες, βιβλιοθήκες και μεμονωμένοι συγγραφείς συμμετέχουν στην προσπάθεια της Google.
Οχι σε εθνικά ψηφιακά γκέτο
Η Βίβιαν Ρέντινγκ, αρμόδια επίτροπος της Ε.Ε. για τις Τηλεπικοινωνίες και την Κοινωνία της Πληροφορίας, υποστηρίζει προσπάθειες όπως αυτή της Google.
«Να διδαχτούμε από την αμερικανική εμπειρία», λέει η Βίβιαν Ρέντινγκ«Να διδαχτούμε από την αμερικανική εμπειρία», λέει η Βίβιαν Ρέντινγκ. Την περασμένη Παρασκευή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να αλλάξει η νομοθεσία για τα πνευματικά δικαιώματα, έτσι ώστε να γίνει ευκολότερη η ψηφιοποίηση τόσο για τις βιβλιοθήκες όσο και για ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως η Google.
Μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είχε πάρει καμία θέση. Τον περασμένο Μάιο εθνικές κυβερνήσεις ζήτησαν τη συνδρομή της. Την ερχόμενη Δευτέρα, η Ρέντινγκ καλεί τους ενδιαφερόμενους στις Βρυξέλλες σε ακρόαση, ώστε να αρχίσει ο δημόσιος διάλογος.
Οι απόψεις της είναι ξεκάθαρες. Στόχος της είναι να διατεθούν στους χρήστες του Ιντερνετ έργα που δεν κυκλοφορούν πια στην αγορά, καθώς και τα λεγόμενα «ορφανά» βιβλία, τα οποία ναι μεν εμπίπτουν σε πνευματικά δικαιώματα, πλην όμως οι δικαιούχοι τους δεν είναι δυνατόν να εντοπιστούν. Υπάρχουν 10-20% τέτοιων περιπτώσεων στις ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες και δεν συμπεριλαμβάνονται ούτε στην Europeana, την ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη. Επιπλέον σκοπεύει να άρει τις απαγορεύσεις που δεν επιτρέπουν φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία να «κυκλοφορούν» εκτός των χωρών-μελών τους. Ενα παράδειγμα είναι η απομάκρυνση γαλλικών φωτογραφιών από την Europeana, καθώς δεν είχαν άδεια να κυκλοφορούν εκτός Γαλλίας.
Είναι επομένως υπέρ της δημιουργίας μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας ως απάντηση στην Google. "Γιατί η Ευρώπη κινδυνεύει, όπως λέει, να κομματιάσει την πολιτιστική κληρονομιά της σε εθνικές ψηφιακές αποθήκες στο Ιντερνετ. «Πρέπει να διδαχθούμε από την αμερικανική εμπειρία για να βρούμε την ευρωπαϊκή λύση», τόνισε.
Φ.Μπ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: