2 Οκτ 2009

Η αναπτυξη των δημοσιων βιβλιοθηκων και οι νεες προκλησεις

Από το ηλεκτρονικό περιοδικό  e-emph@sis, τεύχος Οκτώβριος 2009

6ο Διεθνές Συνέδριο της Οργανωτικής Επιτροπής Ενίσχυσης Βιβλιοθηκών

Στις 11 και 12 Ιουνίου 2009 πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών το 6ο Διεθνές Συνέδριο της Οργανωτικής Επιτροπής Ενίσχυσης Βιβλιοθηκών με θέμα «Πολιτικές βιβλιοθηκών από άποψη τοπική, περιφερειακή και εθνική». Στο συνέδριο έλαβαν μέρος διακεκριμένοι ομιλητές από τη χώρα μας, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τις ΗΠΑ. Περισσότερα από 200 άτομα παρακολούθησαν τις ομιλίες και συμμετείχαν ενεργά στα εργαστήρια που διοργανώθηκαν.

Οι πολιτικές βιβλιοθηκών αποτελούν αναμφισβήτητη προϋπόθεση της σωστής λειτουργίας τους και αναφέρονται είτε σε γενικότερα θέματα ανάπτυξης είτε σε ειδικότερες υπηρεσίες προς τους χρήστες, τις πηγές χρηματοδότησης, την προβολή των παρεχόμενων υπηρεσιών, συνεργασίες κ.ά. Επομένως, απαιτείται σωστός σχεδιασμός, σαφώς περιγεγραμμένο πολιτικό πλαίσιο και σαφείς κατευθύνσεις προκειμένου οι βιβλιοθήκες να ανταποκριθούν στο ρόλο τους ως πύλες στη γνώση και στη δια βίου μάθηση.

Οι ομιλητές του συνεδρίου κλήθηκαν να περιγράψουν τις πολιτικές που εφαρμόζονται στις χώρες τους, να αναφερθούν στις εμπειρίες τους από την εφαρμογή των πολιτικών είτε στο σύνολο των βιβλιοθηκών της χώρας είτε σε συγκεκριμένους τύπους βιβλιοθηκών, ακόμα και να επαναπροσδιορίσουν τις πολιτικές αυτές, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες αναγνωστικές ανάγκες των χρηστών στην κοινωνία της γνώσης, την ισότιμη πρόσβαση στην έντυπη και την ηλεκτρονική πληροφορία καθώς και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργούνται από τις Νέες Τεχνολογίες.

Κοινός στόχος όλων των πολιτικών και των στρατηγικών που υιοθετούνται είναι η προώθηση της βιβλιοθήκης ως λειτουργικού μέσου που συμβάλλει στην ευημερία των κοινωνιών και στην πληροφοριακή τους παιδεία, καθώς και ο καθορισμός του γενικού πλαισίου για την οργάνωση των υπηρεσιών τους. Τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή των πολιτικών βιβλιοθηκών είναι πολλά: κοινοί συλλογικοί κατάλογοι και πρότυπα καταλογογράφησης, συνεργασίες για κοινή πρόσβαση σε αξιόπιστο περιεχόμενο, επικοινωνία με εκπ/κούς και πολιτιστικούς φορείς, δίκτυα βιβλιοθηκών, προγράμματα ψηφιοποίησης, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών πληροφορικής για την παροχή εξελιγμένων υπηρεσιών κ.ά.

Σε ό,τι αφορά στις ελληνικές πρωτοβουλίες, η Οργανωτική Επιτροπή Ενίσχυσης Βιβλιοθηκών, η οποία συγκροτήθηκε το 2003 από ελληνικούς και διεθνείς οργανισμούς, αποσκοπεί στην ανάπτυξη και στον εκσυγχρονισμό των βιβλιοθηκών στη χώρα μας, με γνώμονα την ανοιχτή και την ελεύθερη ανταλλαγή πληροφοριών. Ως προς την εθνική πολιτική των ελληνικών δημόσιων βιβλιοθηκών στις οποίες περιλαμβάνονται η Εθνική Βιβλιοθήκη και οι 45 δημόσιες βιβλιοθήκες της Περιφέρειας, η Δρ. Ευγενία Κεφαλληναίου, Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, των Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής ΡαδιοΤηλεόρασης στο ΥΠΕΠΘ επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ότι: «Το 2004, το ΥΠΕΠΘ, λαμβάνοντας υπόψη αφενός την υφιστάμενη τότε κατάσταση των δημόσιων βιβλιοθηκών και τα τεράστια προβλήματα που αντιμετώπιζαν και αφετέρου την ισχύουσα νομοθεσία που προβλέπει ενιαίες δράσεις βιβλιοθηκών, χάραξε μια κεντρικά σχεδιασμένη πολιτική, με σκοπό την επιτάχυνση της αναβάθμισης του ρόλου των δημόσιων βιβλιοθηκών. Με αυτές τις θέσεις και έχοντας υπόψη το στενό Κρατικό Προϋπολογισμό επιδιώχθηκε η ένταξη αναπτυξιακών έργων στα κοινοτικά προγράμματα, με παράλληλη αντιμετώπιση των αδυναμιών που θα παρεκώλυαν την επιτυχή υλοποίηση αυτών των έργων.

«Τα βασικά θέματα στα οποία εστίασε τη δράση της η κεντρικά σχεδιασμένη πολιτική που ακολουθήσαμε για την ενίσχυση της ανάπτυξης των βιβλιοθηκών περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση του κτηριακού προβλήματος των βιβλιοθηκών, την έλλειψη προσωπικού, αλλά και την επιμόρφωσή του σε θέματα εξέλιξης του κλάδου τους και κυρίως σε θέματα νέας τεχνολογίας, μέσα από πλήθος σεμιναρίων. Επιπλέον, συνεργασθήκαμε στενά με τη Β/θμια Εκπαίδευση και το ΙΝΕΠ, στη διαμόρφωση του προγράμματος και τη λειτουργία των επιμορφωτικών σεμιναρίων για 750 εκπ/κούς σε θέματα σχετικά με τη λειτουργία των σχολικών βιβλιοθηκών, προκειμένου να μπορέσουν οι υπάλληλοι αυτοί να λειτουργήσουν τις 500 σχολικές βιβλιοθήκες, όσον αφορά στην εξυπηρέτηση των μαθητών», δήλωσε η Πρόεδρος.

Ακόμη, βασικός άξονας της πολιτικής των δημόσιων βιβλιοθηκών ήταν «η ανάπτυξη συνεργασιών με άλλους φορείς στο εσωτερικό και το εξωτερικό και πάνω από όλα η υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, που έδωσαν νέα πνοή στις βιβλιοθήκες μας και συνέβαλαν στον εκσυγχρονισμό τους. Τα σπουδαιότερα από αυτά είναι τα Επιχειρησιακά Προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ και τα προγράμματα της Κοινωνίας της Πληροφορίας, χωρίς να υποβαθμίζεται ο ρόλος άλλων προγραμμάτων όπως είναι ο Πολιτισμός, το Calimera, το Light, το EDLnet, το ENTITLE κ.ά. μικρότερης εμβέλειας».

Ειδικότερα σε ότι αφορά στην Εθνική Βιβλιοθήκη και τις Νέες Τεχνολογίες, η κ. Ε. Κεφαλληναίου τόνισε ότι «πραγματοποιήθηκε μεταξύ άλλων η μετατροπή σε ηλεκτρονική μορφή του χειρόγραφου και δακτυλογραφημένου Γενικού Αλφαβητικού Καταλόγου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, καθώς και των έντυπων καταλόγων των χειρόγραφων κωδίκων, ενώ είναι σε εξέλιξη η μεταφορά σε ηλεκτρονική μορφή του καταλόγου των περιοδικών. Επίσης, πραγματοποιήθηκε ψηφιοποίηση και μαζί μικροφωτογράφηση εφημερίδων, περιοδικών και άλλου έντυπου υλικού». Στο ίδιο πλέγμα δράσεων εντάχθηκε η δημιουργία Κέντρων Πληροφόρησης στις 45 δημόσιες βιβλιοθήκες και σε 30 δημοτικές, όλες με εποπτεία του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, καθώς και η ψηφιοποίηση έντυπου υλικού από όλες τις δημόσιες βιβλιοθήκες, ώστε ένας μεγάλος όγκος βιβλίων και άλλων μορφών βιβλιακού υλικού περίπου 17.000 σελίδων να είναι διαθέσιμος μέσω διαδικτύου. Ακόμη, δημιουργήθηκε στη βιβλιοθήκη της Βέροιας Πύλη Ιστοσελίδων, γνωστή ωςInfolibraries, στην οποία φιλοξενούνται ιστοσελίδες δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών.

Επίσης, η κ. Κεφαλληναίου επεσήμανεότι «εξίσου σημαντικό για την Περιφέρεια και κυρίως για την Εκπ/ση είναι το έργο ‘Οι Κινητές Βιβλιοθήκες’ των δημόσιων βιβλιοθηκών, που εντάχθηκε κι αυτό στο ΕΠΕΑΕΚ. Με το έργο αυτό δημιουργήθηκαν 29 Κινητές Βιβλιοθήκες, οι οποίες είναι εξοπλισμένα βιβλιοαυτοκίνητα, συνδεμένα με δορυφορική σύνδεση με το Διαδίκτυο και την Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη στην οποία ανήκουν. Εξυπηρετούν 2000 δανειστικά κέντρα, με έντυπο και μη έντυπο υλικό. Υποστηρίζουν κυρίως την Εκπαίδευση, καθώς οι περισσότερες επισκέψεις γίνονται σε σχολεία. Παράλληλα, εξυπηρετούν κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών, νοσοκομεία, φυλακές κ.λπ.» και συμπλήρωσε λέγοντας «..η Εθνική Βιβλιοθήκη και όλα τα Κέντρα των δημόσιων και δημοτικών βιβλιοθηκών απέκτησαν ειδικό ηλεκτρονικό εξοπλισμό με υλικό και προγράμματα για ΑμΕΑ, βασικά για άτομα με προβλήματα όρασης και κινητικά προβλήματα».

Τέλος, η κ. Κεφαλληναίου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «Η αλλαγή που επιτεύχθηκε στο χώρο των δημόσιων βιβλιοθηκών και κυρίως η διεύρυνση του ρόλου τους με τη χρήση της νέας τεχνολογίας δικαίωσαν την επιλογή της κεντρικά σχεδιασμένης πολιτικής και την επιλογή της υλοποίησης έργων ανάπτυξης μέσω κοινοτικών προγραμμάτων ..Με τον τρόπο αυτό οι βιβλιοθήκες, υβριδικοί πλέον οργανισμοί, ανέπτυξαν ενισχυμένες δράσεις και νέες δυνατότητες, όπως την υποστήριξη της Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης στο χώρο τους, την αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης και την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης, την εφαρμογή προγραμμάτων βιωματικών εφαρμογών μάθησης, την ανάπτυξη προγραμμάτων ενίσχυσης των Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων, την ενίσχυση καινοτόμων δράσεων, την ένταξη των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στην εκπαίδευση, την υποστήριξη των τυπικών ή μη τυπικών ή άτυπων μορφών εκπαίδευσης κ.λπ.

«Επιδίωξή μας, πλέον», υπογράμμισε η Πρόεδρος «είναι η συνέχιση της ίδιας πολιτικής, με την υποβολή νέων προτάσεων για ένταξη στα ευρωπαϊκά προγράμματα έργων σε βάθος 3ετίας και 5ετίας, ανάλογα με την ευρωπαϊκή πολιτική, προκειμένου να αξιοποιηθούν στο έπακρο τα αποτελέσματα των ήδη υλοποιημένων έργων, να γίνουν νέα έργα με τη χρήση της νέας τεχνολογίας, να αντιμετωπισθούν καλύτερα οι αδυναμίες που έχουν επισημανθεί σε διάφορους τομείς, ώστε να αναπτυχθούν περαιτέρω όλες οι δημόσιες βιβλιοθήκες και να δημιουργηθεί το Εθνικό Δίκτυο Βιβλιοθηκών, που είναι και ο απώτερος στόχος της εθνικής πολιτικής για τις βιβλιοθήκες».

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε στους ψηφιακούς καταλόγους και στις ηλεκτρονικές συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης στον ομώνυμο δικτυακό της τόπο, όπως και στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Goethe στην Αθήνα-Δραστηριότητες 2009 .

Δεν υπάρχουν σχόλια: