26 Οκτ 2009

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ ΕΝΑ ΒΗΜΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ

Αρχισε η μετακόμιση για την ανακαίνιση της Βιβλιοθήκης της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, της πλουσιότερης χριστιανικής βιβλιοθήκης του κόσμου, που αναμετριέται σε αριθμό χειρογράφων και παλαιών εντύπων μόνο με του Βατικανού.

Η Μονή της Αγ. Αικατερίνης του Σινά που, στους 17 αιώνες ζωής της, συγκέντρωσε αμύθητους θησαυρούς χειρογράφων Συνδέεται με τον περίφημο Σιναϊτικό Κώδικα, το αρχαιότερο και πληρέστερο χειρόγραφο της Βίβλου (4ου αι.), τμήματα του οποίου «δανείστηκε» το 1865 ο Γερμανός μελετητής Κονσταντίν φον Τίσεντορφ, για λογαριασμό του Ρώσου αυτοκράτορα, και δεν επέστρεψε ποτέ. Με αποτέλεσμα 347 φύλλα του (από τα 400) να τα κατέχει η Βρετανική Βιβλιοθήκη και τα υπόλοιπα η Βιβλιοθήκη της Λειψίας, η Εθνική Πινακοθήκη της Ρωσίας και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης.

Στο Σινά υπάρχουν, όμως, και χιλιάδες άλλοι κώδικες, χειρόγραφα βιβλία στα ελληνικά και αραβικά, παλαιά έγγραφα που έχουν συγκεντρωθεί εκεί κατά τη διάρκεια των 17 αιώνων μοναστικής ζωής: έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, κείμενα λειτουργικά, πατερικά και ασκητικά, αλλά και διοικητικές πράξεις. Ο πολύτιμος αυτός θησαυρός γνώσης έχει αρχίσει από χρόνια να συντηρείται και να ψηφιοποιείται από τον πατέρα Ιουστίνο, έναν Αμερικανό που παράτησε σπουδές και κοσμική ζωή στο Τέξας και αφιερώθηκε στο έργο αυτό.

Το κτίριο της Βιβλιοθήκης του Σινά αποτελεί τμήμα του καστρομονάστηρου της Αγίας Αικατερίνης. Ακουμπά πάνω στα τείχη του βυζαντινού μοναστηριού, που κτίστηκε το 550 μ.Χ. από τα στρατεύματα του Ιουστινιανού στους πρόποδες του «Θεοβάδιστου όρους», πάνω στο οποίο ο Μωυσής χάραξε το 1400 π.Χ. το πρώτο γραπτό κείμενο, τις 10 Εντολές.

«Είμαστε η συνέχεια των Πτολεμαίων και του Μεγάλου Αλεξάνδρου», λέει ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαμιανός. Πρόκειται για Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ως εκ τούτου τα σχέδια ανάπλασης της βιβλιοθήκης του πέρασαν τα τελευταία 2,5 χρόνια από το κόσκινο της Αιγυπτιακής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. «Μόλις εγκρίθηκαν», μας είπε ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαμιανός, στη φιλανθρωπική εκδήλωση που έγινε προχθές από την οργάνωση American Associates of the Saint Catherine Foundation.

Βιβλιοθήκη ασφαλής και σύγχρονη

Οι αιγυπτιακές αρχές, όπως και οι αρχές του μοναστηριού ήθελαν η εξωτερική μορφή του κτιρίου να συνάδει με την αρχιτεκτονική του υπόλοιπου συγκροτήματος. Κυρίαρχος στόχος τους είναι να γίνει ένα κτίριο ασφαλές, που να μη στηρίζεται στο αρχαίο τείχος και να προσφέρει λύσεις απαραίτητες για τις σύγχρονες υποδομές της βιβλιοθήκης.

Η μελέτη περιλαμβάνει τη δημιουργία σύγχρονου αναγνωστηρίου, αλλά και εργαστηρίων συντήρησης και ψηφιοποίησης περίπου 4.000 χειρογράφων. Επίσης θα κατασκευαστούν 2.000 ανοξείδωτες θήκες, ειδικά μελετημένες για την ασφαλή φύλαξη των χειρογράφων. Ηδη έχει αρχίσει η μετακόμιση των θησαυρών και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, προκειμένου να ξεκινήσουν οι επεμβάσεις. Το κόστος του έργου έχει προϋπολογιστεί στα 4 εκατ. δολ. Τη χρηματοδότηση εξασφάλισαν τόσο το Ιδρυμα Saint Catherine του Λονδίνου (συστάθηκε το 1996) όσο και τα παρακλάδια του σε Γενεύη και Νέα Υόρκη.

Ο πατέρας Ιουστίνος ψηφιοποιεί χειρόγραφα της βιβλιοθήκης της μονής. Για το έργο αυτό παράτησε σπουδές και κοσμική ζωή στο ΤέξαςΗ μελέτη των χειρογράφων του Σινά προσελκύει ερευνητές απ' όλο τον κόσμο. Στατιστικά, οι περισσότεροι είναι Ελληνες. Οι σελίδες που τους ενδιαφέρουν φωτογραφίζονται και τους αποστέλλονται άμεσα με ελάχιστο αντίτιμο, όσο το κόστος της φωτογράφησης. Ωστόσο, το αδιερεύνητο υλικό είναι τεράστιο.

Κρύβει εκπλήξεις

«Μπορούν να δουλεύουν πολλοί επιστήμονες επί δεκαετίες», μας είπε ο αρχιεπίσκοπος Δαμιανός. «Είναι πολλές οι μεμβράνες και το χαρτώο υλικό που φυλάσσονται στη μονή. Ανάμεσά τους και αρκετά παλίμψηστα, τα οποία ενδεχομένως κρύβουν μεγάλες εκπλήξεις. Μερικά από αυτά έχουν επάνω ακόμη και τρεις γραφές. Δεν αποκλείεται να βρεθεί παλαιότερη γραφή από την ίδρυση του μοναστηριού, καθώς χρησιμοποιήθηκαν ως γραφική ύλη από τους κατοίκους της περιοχής ήδη από τον 3ο αι. μ.Χ.».

Ο κ. Διαμιανός θεωρεί πως πρέπει να γίνει ένα πρόγραμμα συστηματικής μελέτης των ελληνικών επιγραφών, με τις οποίες είναι κατάμεστη η περιοχή του Σινά, και όχι μόνο. «Είμαστε η συνέχεια των Πτολεμαίων και του Μεγάλου Αλεξάνδρου», λέει. *

Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια: