20 Φεβ 2010

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ PLAYBOY

Του Ηλια Μαγκλινη

image Το περιοδικό Playboy μοιάζει σήμερα ξεπερασμένο και τα «κουνελάκια» του είναι λίγο γραφικά ή παραπέμπουν στις επικές μάχες που έδιναν τη δεκαετία του ’60 και του ’70 οι φεμινίστριες εναντίον του Χιου Χεφνερ, του θρυλικού ιδρυτή του περιοδικού. Την εποχή που κυκλοφόρησε όμως, το 1953, το Playboy ήταν μια ρηξικέλευθη πρόταση ζωής, η οποία είχε τρομακτικό αντίκτυπο όχι μόνο στην ίδια την Αμερική αλλά και σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.

Η Elizabeth Fraterrigo, καθηγήτρια Ιστορίας (Assistant Professor) στο Πανεπιστήμιο Loyola του Σικάγου, ασχολήθηκε με αυτό ακριβώς το θέμα στο βιβλίο της «Playboy and the Making of the Good Life in Modern America» (Oxford University Press, σελ. 310, 2009). Η Αμερικανίδα πανεπιστημιακός δεν αφηγείται όμως την ιστορία του Playboy και του Χέφνερ (αυτό το είχε ήδη κάνει το 1980 ο περίφημος Gay Talese στο εξαιρετικό non-fiction μυθιστόρημά του, «Thy Neighbour’s Wife»), αλλά εξερευνά τον κόσμο που δημιούργησε στα μέσα της δεκαετίας του ’50 αυτό το αρχετυπικό-στερεοτυπικό ανδρικό περιοδικό. Στην πραγματικότητα, το Playboy δημιούργησε μια εποχή, το ίδιο όμως υπήρξε δημιούργημα της εποχής του. Οπως δείχνει η Fraterrigo, έως την εμφάνιση του Playboy, τα λεγόμενα «girly mags», τα ανδρικά περιοδικά με φωτογραφίες γυμνών γυναικών, ήταν περιθωριακά, φτωχά σε αισθητική και περιεχόμενο, κυρίως όμως ενοχοποιούσαν τον άνδρα που τα αγόραζε. Την ίδια στιγμή, η Αμερική έβγαινε θριαμβεύτρια από τον πόλεμο, έμπαινε σε μια περίοδο αφθονίας, ενώ οι άνδρες επέστρεφαν από τον «τελευταίο καλό πόλεμο» ως εκπρόσωποι της «μεγαλύτερης γενιάς»: ο στόχος ήταν μια δεμένη οικογένεια - δηλαδή, μια «καλή ζωή». Ο ίδιος ο Χέφνερ ήταν τέτοιο δείγμα ανδρός, όταν μάλιστα έστησε το Playboy ήταν ήδη οικογενειάρχης. Ομως, είχε τελικά μια άλλη ιδέα περί του τι συνιστά «καλή ζωή» για έναν άνδρα: αυτή του άνετου οικονομικά, μοντέρνου, κοσμικού (και με την έννοια του άθρησκου εδώ) ανεξάρτητου άνδρα ο οποίος μπορεί να έχει όσες γυναίκες θέλει. Οχι μόνο δεν θα έπρεπε να αισθάνεται ενοχικά, αλλά το αντίθετο: ο ανδρισμός είχε γίνει απόλαυση.

Περιεχόμενο

Η ανταπόκριση που είχε το Playboy ήταν αναπάντεχη: πολύ σύντομα το περιοδικό πουλούσε πάνω από ένα εκατομμύριο τεύχη (πολλές γυναίκες υπήρξαν φανατικές αναγνώστριες), κάτι που αποδεικνύει ότι η αμερικανική κοινωνία ήταν έτοιμη για ένα τέτοιο εγχείρημα. Την ίδια στιγμή, το Playboy δεν ήταν μόνο γυμνές γυναίκες και συμβουλές για καλούς εραστές: πρόσφερε περιεχόμενο. Ο ίδιος ο Χέφνερ θεωρούσε ότι ένας σωστός Playboy οφείλει να είναι καλλιεργημένος και πνευματώδης, οπότε το περιοδικό δημοσίευσε ενδιαφέροντα άρθρα, διηγήματα κορυφαίων συγγραφέων και συνεντεύξεις με σημαντικές προσωπικότητες (η ακμή του ελληνικού Playboy ήταν τη δεκαετία του ’80, επί αρχισυνταξίας Ανταίου Χρυσοστομίδη, σε μια εποχή που το lifestyle άρχισε να γίνεται κανόνας και στην Ελλάδα).

Η Fratterigo εξερευνά αυτές ακριβώς τις μεταβολές που έφερε το Playboy στα ήθη, στις αντιλήψεις περί σεξ και οικογένειας, περί ελευθερίας και επιθυμίας και το βιβλίο της διαβάζεται σαν μια απολαυστική μελέτη πολιστικής κοινωνιολογίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: