17 Μαρ 2010

ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ IMPACT ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Το Διεθνές Λογοτεχνικό Βραβείο IMPAC Dublin απονέμεται κάθε χρόνο σε ένα μυθιστόρημα γραμμένο στα αγγλικά ή σε ένα σύγχρονο ξένο μυθιστόρημα μεταφρασμένο στα αγγλικά. Οι προτάσεις των υποψήφιων μυθιστορημάτων κατατίθενται από βιβλιοθήκες μεγάλων πόλεων απ’ όλο τον κόσμο. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της πόλης του Δουβλίνου με την οικονομική υποστήριξη του IMPAC, μιας κορυφαίας αναπτυξιακής εταιρείας και προσβλέπουν στην προώθηση της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Το βραβείο ξεκίνησε να απονέμεται το 1996 και έχει ήδη δοθεί στους Χαβιέ Μαρίας, Μισέλ Ουελμπέκ, Ταχάρ Μπεν Τζελούν, Κολμ Τόιμπιν, Περ Πέτερσον, στη Χέρτα Μίλερ και στον Ορχάν Παμούκ προτού βραβευθούν με το Nobel, αλλά και σε πρωτοεμφανιζόμενους όπως ο Ράου Χαγκ. Η αξία του βραβείου ανέρχεται στο καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 100.000 λιρών.

Κάθε βιβλιοθήκη προτείνει μέχρι τρεις τίτλους για τη μεγάλη λίστα μυθιστορήματος. Η λίστα αυτή είναι ενδεικτική της πολιτικής μιας χώρας για την προώθηση της μετάφρασης στα αγγλικά, μιας γλώσσας η οποία ακόμη κυριαρχεί και μπορεί να επιβάλλει ξένους συγγραφείς διεθνώς. Ετσι, για φέτος, υποψήφια είναι 154 μυθιστορήματα εκ των οποίων τα 38 προέρχονται από 16 διαφορετικές ξένες γλώσσες και ανάμεσά τους 7 είναι γαλλικά, 5 ισπανικά και 4 γερμανικά.

Υπάρχουν όμως μυθιστορήματα γραμμένα κατευθείαν στα αγγλικά από συγγραφείς που κατάγονται από Νιγηρία, Ινδία, Κένυα, Ροδεσία, Σουηδία, Λίβανο, Πακιστάν, Σρι Λάνκα. Αμερικανικά μυθιστορήματα προτείνονται από Φινλανδία και Πολωνία. Ο Χανίφ Κιουρέισι στηρίζεται από την Ισπανία, ο Φίλιπ Ροθ και ο Πολ Οστερ προτείνονται από 5 και 4 αντίστοιχα ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες. Ο ελληνικής καταγωγής Αυστραλός Χρήστος Τσιόλκας με το μυθιστόρημα «The slap» προτείνεται από 5 βιβλιοθήκες της Αυστραλίας. Ο «Λευκός Τίγρης» του Αρ. Αντίγκα έχει τις περισσότερες (9) υποψηφιότητες, ακολουθούν το «Ελεος» της Τόνι Μόρισον (8), ο Σεμπάστιαν Μπάρι (8), ο Φιλίπ Χένσερ (6), ενώ ο Σαλμάν Ρουσντί μόνον μία. Ομως τη μικρή λίστα καταρτίζει μία πενταμελής επιτροπή, η οποία έχει τον λόγο για το επικρατέστερο μυθιστόρημα.

Συνήθως οι περισσότερες χώρες προτείνουν δικούς τους συγγραφείς, αλλά όχι απαραίτητα. Για το IMPAC 2010, που θα δοθεί τον Ιούνιο, από την Ελλάδα συμμετέχουν οι Δημόσιες Κεντρικές Βιβλιοθήκες της Βέροιας και των Σερρών. Στη ΔΚΒ Σερρών, δυσκολευτήκαμε να βρούμε ένα πρόσφατο ελληνικό μυθιστόρημα που να μεταφράστηκε στα αγγλικά μέσα στο 2008 και πολύ δύσκολα θα βρεθεί ένας τίτλος και για το 2009. Κι αυτό είναι άδικο γιατί μια χώρα, για να μιλήσει για το παρόν της, μόνον μέσα από το μυθιστόρημα μπορεί να το κάνει, εκτός αν αυτό το «παρόν» είναι άχαρο και γκρίζο.

Θεόδωρος Γρηγοριάδης

Δεν υπάρχουν σχόλια: