14 Μαρ 2011

Το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο ψηφιοποίησε μεγάλο μέρος της Κρατικής Ταινιοθήκης

Restart στην ελληνική ιστορία

ΤΗΣ ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ

Μ' ΕΝΑ ΚΛΙΚ όλη η ιστορία της Ελλάδας. Ενας νέος φορέας, το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, «κληρονόμησε» όλο το αρχείο επικαίρων της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης/Επικοινωνίας και ψηφιοποίησε μεγάλο μέρος της Κρατικής Ταινιοθήκης που απαρτίζεται κυρίως από επίκαιρα και συναφή ντοκουμέντα.

Το υλικό αυτό περιλαμβάνει από τη Συλλογή της Προπολεμικής Περιόδου (με υλικό που τραβήχτηκε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα) μέχρι τη Συλλογή Ελληνικών Επικαίρων, την πληρέστερη του είδους στην Ελλάδα (από το '40 και μετά). Και από τη Συλλογή Ντοκιμαντέρ (που περιλαμβάνει πλήθος άγνωστων ταινιών, ακόμα και ξένων, με θέμα την Ελλάδα), μέχρι τη Συλλογή Ξένων Επικαίρων, τις δίκες της χούντας και των βασανιστών.

Το ΕΟΑ, όπως μας είπε ο διευθύνων σύμβουλος Γιώργος Μπολάνης, ανέλαβε να συγκεντρώσει και σιγά σιγά να ψηφιοποιήσει όλον τον οπτικοακουστικό πλούτο της Ελλάδας. Ενα μεγάλο μέρος της Κρατικής Ταινιοθήκης είναι ήδη προσβάσιμο στη διεύθυνση www.avarchive.gr. Το έργο («Κρατική Ταινιοθήκη: Ψηφιοποίηση και διάθεση οπτικοακουστικού υλικού») εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό επιχειρηματικό πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας» του Γ' ΚΠΣ: ένα ευρύτερο πρόγραμμα που στόχο είχε τη δημιουργία μιας ψηφιακής υποδομής όχι μόνο για το πολιτιστικό απόθεμα της χώρας, αλλά και για άλλους, χρηστικούς τομείς (ΚΕΠ, TAXIS κ.ο.κ). Και άρχισε να «τρέχει» σχεδόν ταυτόχρονα με τη σύσταση του νέου φορέα (2006).

Συνολικά ψηφιοποιήθηκε υλικό 609 ωρών. Το μισό περίπου είναι προσβάσιμο στο Ιντερνετ, ενώ το υπόλοιπο ο ενδιαφερόμενος μπορεί να το αναζητήσει στους χώρους του ΕΟΑ, που βρίσκεται απέναντι από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. «Θέλουμε να είμαστε σε θέση να εξυπηρετήσουμε οποιονδήποτε θέλει οτιδήποτε για την Ελλάδα» μας είπε ο ιστορικός κινηματογράφου Στέλιος Κυμιωνής. «Στόχος μας είναι να αποκτήσουμε την κατάλληλη υποδομή, ώστε στο εξής να κάνουμε στον χώρο μας την ψηφιοποίηση του φιλμ (το βίντεο ήδη το ψηφιοποιούμε εμείς). Υπάρχουν ακόμα κάποια κονδύλια που μένει να εκταμιευτούν, ώστε να αγοράσουμε κάποια μηχανήματα. Και ελπίζουμε να μας βοηθήσει και το ΕΣΠΑ».

Ο ρόλος του Μανώλη Γεωργουδάκη είναι να εμπλουτίζει συνεχώς με νέο, σπάνιο υλικό το αρχείο (του οποίου οι θησαυροί φυλάσσονται σε μια αποθήκη στο Γέρακα). Οπως μας είπε, το ΕΟΑ συνεργάζεται και με άλλους φορείς, όπως η ΔΕΗ, που διαθέτει εντυπωσιακό αρχείο. Πρόσφατα περιήλθε στα χέρια τους όλο το αρχείο της ελληνικής διαφήμισης από το Ινστιτούτο Επικοινωνίας, ενώ γίνονται συζητήσεις με το Εθνικό Ιδρυμα Νεότητας. «Ψηφιοποίηση δεν σημαίνει απλώς να μπορείς να παίζεις κάτι στον κομπιούτερ, όπως πολλοί πιστεύουν. Σημαίνει επίσης συντήρηση και αποκατάσταση του υλικού που πρόκειται να ψηφιοποιήσεις. Και κυρίως, καταλογογράφηση και τεκμηρίωση του υλικού αυτού, και ένταξή του σ' ένα σύστημα βάσης δεδομένων».

Η «Κοινωνία της πληροφορίας» βοήθησε ακριβώς στη δημιουργία αυτής της υποδομής, δηλαδή της βάσης δεδομένων, «ώστε στη συνέχεια ο κάθε φορέας να μπορεί να λειτουργήσει μόνος του. Δεν θα μπορούσε να λύσει εξ ολοκλήρου το πρόβλημα. Η ψηφιοποίηση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία. Το BFI στην Αγγλία δεν έγινε σε έναν χρόνο».

Μένει να ψηφιοποιηθούν άλλες 600 ώρες υλικού της κρατικής ταινιοθήκης, ενώ ακόμα δεν έχουν αγγίξει το κομμάτι του ήχου: 825 ώρες που περιλαμβάνουν από ραδιοφωνικές εκπομπές μέχρι σπάνιες ηχογραφήσεις όπως η δίκη της χούντας σε ήχο.

Εισάγοντας μια λέξη-κλειδί, ή επιλέγοντας με θεματικά ή χρονολογικά κριτήρια στην ιστοσελίδα του ΕΟΑ, μπορείς να παρακολουθήσεις σπάνια επίκαιρα και παμπάλαιο υλικό, όπως την (προπολεμική) κηδεία του πατριάρχη Μελέτιου Μεταξάκη, ο οποίος εμφανίζεται καθιστός (!) σε ένα γυάλινο κουβούκλιο. Στο υπόλοιπο ψηφιοποιημένο υλικό, που ωστόσο δεν είναι ακόμα προσβάσιμο μέσω Ιντερνετ, βρίσκει κανείς ταινιάκια των αδερφών Μανάκια (1906) και πολλά άγνωστα ντοκουμέντα. Π.χ. υπάρχει η σκηνή που ο Κ. Μητσοτάκης το 1965 προσπαθεί να χωρίσει δύο συμπλεκόμενους βουλευτές. Και το μοναδικό γκρο πλαν του Παναγούλη που έχει διασωθεί από τη δίκη του (τα «επίσημα» ντοκουμέντα της χούντας τον δείχνουν μόνο φευγαλέα για μερικά δευτερόλεπτα). Το υλικό αυτό κανονικά θα πήγαινε για καταστροφή από την χούντα, αλλά όπως μαθαίνουμε, ξέμεινε καθώς κρεμόταν το φιλμ για να στεγνώσει...

Δεν υπάρχουν σχόλια: