14 Μαρ 2011

Σπάνιες συλλογές της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στο Google

ΘΗΣΑΥΡΟΦΥΛΑΚΙΟ ιστορικών πηγών για τη μελέτη της βυζαντινής, της τουρκοκρατούμενης και της νεότερης Ελλάδας, αλλά και προσωπικών αρχείων, σαν αυτά του Σλίμαν, του Σεφέρη, του Ελύτη, του Δημήτρη Μητρόπουλου ή του Ηλία Πετρόπουλου, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη των 115.000 τόμων διαθέτει σήμερα τέσσερις ψηφιακές συλλογές, συνδεδεμένες όλες τους με τη μηχανή αναζήτησης της Google.

Τα 300.000 τεκμήρια που τις αποτελούν, δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα ελάχιστο ποσοστό των συλλογών της. Οπως όμως λέει η υπεύθυνη των αρχείων της, Ναταλία Βογκέικοφ, περήφανη αλλά κι εξουθενωμένη από το -παρθενικό για το ίδρυμα- πρόγραμμα ψηφιοποίησης που ολοκληρώθηκε το 2008, «αντιληφθήκαμε τι εστί η όλη διαδικασία, μάθαμε πώς να δουλεύουμε και ξέρουμε τι θα ζητήσουμε από τεχνικό εξοπλισμό και ανθρώπους την επόμενη φορά».

Αξιοποιώντας κονδύλια του Γ' ΚΠΣ, η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, κομμάτι της οποίας είναι και η Γεννάδειος, έδωσε βάρος στο αρχείο των ανασκαφών στην αρχαία Κόρινθο κυρίως, προχωρώντας στη σάρωση και την ψηφιακή καταλογογράφηση 250.000 αντικειμένων -μνημεία, φωτογραφίες, αρχιτεκτονικά σχέδια και ανασκαφικά ημερολόγια που καλύπτουν τρεις αιώνες ερευνών. Παράλληλα, ωστόσο, ψηφιοποίησε και τα λευκώματα του ιδρυτή της, του βιβλιόφιλου διπλωμάτη Ιωάννη Γενναδίου (1844- 1932): 116 τόμους μεγάλου μεγέθους, με 60-70 περίπου σελίδες ο καθένας, πλημμυρισμένους από αποκόμματα εφημερίδων και βιβλίων, από γκραβούρες, γελοιογραφίες και φωτογραφίες, από πορτρέτα των αγωνιστών του '21, από όψεις της Αθήνας αλλά και στιγμιότυπα από τους βαλκανικούς πολέμους και από την ήττα του 1897.

«Η ψηφιοποίηση μπορεί να μην είναι χρονοβόρα, αλλά είναι πανάκριβη» επισημαίνει η Ναταλία Βογκέικοφ. «Οταν μάλιστα αφορά αρχεία κι όχι απλά βιβλία, είναι διαδικασία εξαιρετικά σύνθετη. Στη σελίδα ενός αρχείου μπορεί να υπάρχουν δεκάδες τεκμήρια, που απαιτούν ξεχωριστή λήψη, ταξινόμηση και περιγραφή. Σκεφτείτε ότι για τις 4.000 σελίδες της αλληλογραφίας του Ιωνος Δραγούμη έγιναν 12.000 λήψεις, με το κόστος της καθεμίας να κυμαίνεται μεταξύ δύο και τριών ευρώ... Η αλήθεια είναι πως δυσκολευτήκαμε να βρούμε τεκμηριωτές, ικανούς ν' ανταποκριθούν στο δίγλωσσο περιβάλλον της Γενναδείου, παρά την αφθονία πτυχιούχων αρχαιολόγων και ιστορικών. Κι όταν εκείνοι αποχώρησαν, κανείς από εμάς δεν ήταν σε θέση να κάνει αλλαγές στις ψηφιακές εφαρμογές ή στο portal δίχως τη βοήθεια των παρόχων των λογισμικών. Γι' αυτό και τώρα αναζητούμε πόρους ώστε να δημιουργηθεί μιά θέση υπεύθυνου διαχείρισης του ψηφιακού μας αποθέματος».

Απ' τη μεριά της, ωστόσο, το διευκρινίζει: «Στόχος της ψηφιοποίησης δεν είναι τόσο η προστασία των συλλογών από τη φθορά. Αν βρίσκονται τακτοποιημένες, υπό ελεγχόμενη υγρασία και θερμοκρασία, το 70% από αυτές σώζεται. Το ζητούμενο είναι η προσβασιμότητα στο περιεχόμενό τους. Δεν είμαι σίγουρη αν το Διαδίκτυο παράγει ιστορική αμνησία ή υπερμνησία, αλλά το υλικό που δεν ψηφιοποιείται καταδικάζεται σε λήθη, με τρομακτικές συνέπειες στη συλλογική ιστορική μνήμη».

Σ. Π.

Δεν υπάρχουν σχόλια: