16 Δεκ 2011

Πρόγραμμα ενίσχυσης βιβλιοθηκών (που θα παραδεχτούν ότι δεν έχουν δικαίωμα να δανείζουν)

Πριν λίγο διάβασα στο Google Group "Greek Public Libraries" το παρακάτω ιδιαίτερα ενδιαφέρον μήνυμα από τον Σπύρο Πιέρρο, και νομίζω αξίζει να αναδημοσιευτεί:
Πρόγραμμα ενίσχυσης βιβλιοθηκών (που θα παραδεχτούν ότι δεν έχουν δικαίωμα να δανείζουν) 

Με 300.000 ευρώ συνολικά προτίθεται να ενισχύσει τις δημόσιες και δημοτικές βιβλιοθήκες ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ). Σε ανακοίνωσή του (http://www.osdel.gr/docs/20111214_pr.pdf ) μιλάει για πολιτισμό που πλήττεται και βιβλιοθήκες που δεν στηρίζονται επαρκώς και προσφέρεται να τις ενισχύσει με τους εξής όρους 

1. Υπογραφή σύμβασης μεταξύ ΟΣΔΕΛ και ενεργών Δημόσιων και Δημοτικών βιβλιοθηκών διάρκειας τριών ετών.
2. Ετήσια επιδότηση από τον ΟΣΔΕΛ κάθε βιβλιοθήκης με ποσό 3.000 ευρώ με αποκλειστικό σκοπό την αγορά νέων βιβλίων.
3. Αναγνώριση από πλευράς της βιβλιοθήκης του δικαιώματος Δημόσιου Δανεισμού και χορήγηση άδειας από τον ΟΣΔΕΛ με την καταβολή του συμβολικού ποσού των 100 ευρώ ετησίως.
4. Αναγνώριση του δικαιώματος φωτοτυπικής αναπαραγωγής μέρους (έως 20%) του βιβλίου και χορήγηση άδειας από τον ΟΣΔΕΛ με την καταβολή ποσοστού 15% επί των εισπράξεων του φωτοτυπικού μηχανήματος (το οποίο δεν επιβαρύνει την βιβλιοθήκη, αλλά μετακυλίεται στο κόστος φωτοτυπίας) ή ελαχίστου ποσού 200 ευρώ ετησίως.
5. Μια γενική πρόβλεψη για συνεννόηση με τον ΟΣΔΕΛ πριν από την οποιαδήποτε ψηφιακή χρήση έργων που προστατεύονται από δικαιώματα 

Σε όσες εφημερίδες βρήκα την είδηση, ήταν παράφραση του δελτίου τύπου του ΟΣΔΕΛ που έχει και παλαιότερα ζητήσει να εισπράτει τα "δικαιώματα δανεισμού"
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=658057
http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=434983
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22802&subid=2&pubid=63590264
http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=332163 

Το δικαίωμα δανεισμού πρακτικά λέει ότι όταν αγοράζεις ένα βιβλίο αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εντελώς δικό σου αλλά αγόρασες ένα περιορισμένο δικαίωμα ανάγνωσης. Προφανώς δεν μπορούμε να χρεώσουμε ξεχωριστά το γιό σου όταν το διαβάζει αλλά δικαιούμαστε αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη από μια βιβλιοθήκη που δανείζει βιβλία, κάθε βιβλιοθήκη είναι υποχρεωμένη να πληρώνει ένα ποσό για κάθε δανεισμό που κάνει. Μπορεί αυτή τη στιγμή να ζητούν από τις ελληνικές βιβλιοθήκες ένα συμβολικό ποσό όμως το δικαίωμα δανεισμού δεν είναι συμβολικό: αυτή τη στιγμή ζητάνε να παραδεχτούν οι βιβλιοθήκες ότι δεν έχουν το δικαίωμα να δανείζουν δωρεάν βιβλία, ο λογαριασμός θα έρθει μετά. 

Τα δικαιώματα δανεισμού (public lending rights) είναι μια ευρωπαϊκή κυρίως υπόθεση που ξεκινάει σαν ενίσχυση των τοπικών συγγραφέων από την πολιτεία και κάποια στιγμή συνδέεται με τα πνευματικά δικαιώματα. Οι απαιτήσεις αυτές είναι μόνο η αρχή. Ο ΟΣΔΕΛ στην ιστοσελίδα του (http://www.osdel.gr/html/main01.html ), θέλει να πληρώνεται για παράδειγμα, για «την παρουσίαση έργων στο κοινό σε εκδηλώσεις που παρουσιάζονται βιβλία και διαβάζονται αποσπάσματα» - τελικά δηλαδή θέλει να πληρώνεται κάθε φορά που διαβάζουμε ένα παραμύθι στη βιβλιοθήκη ! 

Οι εισπράκτορες πνευματικών δικαιωμάτων στηρίζουν αυτές τις απαιτήσεις στην κοινοτική οδηγία 92/100 για το δικαίωμα εκμίσθωσης, δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά με το δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Τα PIIGS της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πλην Ελλάδος) προσπάθησαν να αξιοποιήσουν την δυνατότητα εξαιρέσεων και έβγαλαν τις βιβλιοθήκες από τις υποχρεώσεις αυτού του νόμου αλλά έχασαν την υπόθεση στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Η Ελλάδα δεν έχει κάνει τίποτα μέχρι τώρα για την εναρμόνιση της νομοθεσίας της με αυτή την οδηγία. 

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Βιβλιοθήκες και Πληροφόρηση (επισυνάπτεται). [δείτε το εδώ]
Σπύρος Πιέρρος
Βιβλιοθηκονόμος
Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Έχω την εντύπωση πως κάτι τέτοιο δε γίνεται ούτε στα Video-club, τα οποία δανείζουν τεκμήρια που σχετίζονται με θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας (απλά τα δανείζουν με αντίτιμο). Αυτή η πρακτική μου φαίνεται σαν πόλεμος ενάντια στις βιβλιοθήκες και με στεναχωρεί πολύ που υπάρχει πιθανότητα να περάσει κι αυτό έτσι απλά και σιγά σιγά να κατωχυρωθεί... :-(

Κατερίνα Μπ.