30 Οκτ 2013

ΣΕΑΒ: ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Ζωγράφου, 30 Σεπτεμβρίου 2013

Αριθ. Πρωτ. 143


Προς: τον Υπουργό Παιδείας, Καθ. Κ. Αρβανιτόπουλο


Κοινοποίηση:

1. Γενικό Γραμματέα ΥΠΑΙΘ, Καθ. Α. Κυριαζή

2. Ειδικό Γραμματέα Ευρωπαϊκών Πόρων, κ. Ε. Ζαχαράκη

3. Σύνοδο Πρυτάνεων

4. Εκπροσώπους των Α.Ε.Ι. στο Σ.Ε.Α.Β.


Θέμα: Επιπτώσεις της εφαρμογής της ΚΥΑ 135211/Β2/23-9-2013 στις Ακαδημαϊκές

Βιβλιοθήκες και άλλες κρίσιμες λειτουργίες των Πανεπιστημίων


Αξιότιμε κε Υπουργέ,

Επιτρέψτε μου να σας εκθέσω, με την επιστολή μου αυτή, μια μικρή εικόνα των πιζήμιων συνεπειών, άμεσων και μακροπρόθεσμων, που πρόκειται, δυστυχώς, να χει η πρόσφατη ΚΥΑ (135211/B2/23-9-2013, ΦΕΚ Β 2384/24-9-2013) στη ειτουργία των Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών και στις κεντρικές υπηρεσίες του
Συνδέσμου μας. Με μικρή, επαγωγική επέκταση των συλλογισμών και στοιχείων ου σας παραθέτω, μπορείτε να σχη ματίσετε και μια μεγαλύτερη εικόνα των υσμενών επιπτώσεων σε πολλές άλλες κρίσιμες λειτουργίες των μεγάλων ανεπιστημίων, από τα οποία η εν λόγω ΚΥΑ αφαιρεί ένα πολύ μεγάλο αριθμό
στελεχών.
 Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Σ.Ε.Α.Β.) γεννήθηκε και αναπτύχθηκε την προηγούμενη δεκαετία, κυρίως μέσα από συγχρηματοδοτούμενα ργα ΕΠΕΑΕΚ, με στόχο την αναβάθμιση των Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών και την προσαρμογή τους στο σύγχρονο ψηφιακό τοπίο. Απότοκο των έργων αυτών ήταν
ένα πλέγμα καινοτόμων υπηρεσιών που προσφέρονται σε όλη την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα της χώρας μέσα από τις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες ή κεντρικά από το Σ.Ε.Α.Β. Χαρακτηριστικότερη και σημαντικότερη αυτών των υπηρεσιών είναι εκείνη της πρόσβασης στις διεθνείς επιστημονικές πηγές (περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων, βάσεις βιβλιογραφικών δεδομένων, ...). Η κεντρική διαπραγμάτευση και διαχείριση των συμφωνιών με τους διεθνείς εκδότες από το Σ.Ε.Α.Β., για ογαριασμό όλων των Α.Ε.Ι. κ αι ερευνητικών κέντρων της χώρας, έχει επιφέρει σημαντική οικονομία, όπως είχαμε την ευκαιρία να τεκμηριώσουμε σε πρόσφατη επιστολή μας προς εσάς. Η βιωσιμότητα των υπηρεσιών αυτών τίθεται πλέον σε κίνδυνο, αφού, κατά πάσα πιθανότητα, το προσωπικό που τις υποστηρίζει θα τεθεί λόγω του μικρού χρόνου προϋπηρεσίας τους) σε διαθεσιμότητα με την εφαρμογή της πρόσφατης ΚΥΑ.
 Ένα απλό, λογιστικό παράδειγμα μπορεί να καταδείξει πόσο κρίσιμο είναι το έργο που επιτελείται για την παροχή αυτών των υπηρεσιών και πόσο επιζήμια μπορεί να αποβεί η οριζόντια εφαρμογή αποφάσεων συρρίκνωσης του προσωπικού, όπως της εν λόγω ΚΥΑ. Αυτή την περίοδο ο Σ.Ε.Α.Β. διεξάγει λεπτές διαπραγματεύσεις με 22 διεθνείς εκδότες για τη σύναψη των νέων τριετών συμφωνιών πρόσβασης στις
επιστημονικές πηγές, συνολικού κόστους μεγαλύτερου των 40 εκ. ευρώ. Δεν θα ήθελα καν να φανταστώ την περίπτωση διακοπής ή ατελούς διεξαγωγής αυτών των διαπραγματεύσεων. Όμως, και μόνον η καθυστέρηση ολίγων μηνών στη σύν αψη και πληρωμή των συνδρομών, η οποία είναι πλέον πολύ πιθανή υπό τις συνθήκες
που διαμορφώνονται, μπορεί να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό (που με τόσες θυσίες διασφαλίσαμε, και με τη δική σας συμβολή) με ποσό - late fees - ισοδύναμο προς τις αποδοχές πολλών ετών του ολιγομελούς προσωπικού που τις διαχειρίζεται!
 Τον καιρό αυτό οι περισσότερες Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες και ο Σ.Ε.Α.Β. υλοποιούν επίσης ένα σημαντικό αριθμό έργων ΕΣΠΑ πολλών εκατομυρίων ευρώ, στα πλαίσια των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Ψηφιακή Σύγκλιση και Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση. Τα έργα αυτά θα δημιουργήσουν νέες σημαντικές υπηρεσίες, όπως τη λειτουργία Ιδρυματικών Αποθετηρίων για την αρχειοθέτηση της επιστημονικής παραγωγής των Ιδρυμάτων και την ελεύθερη πρόσβαση σε αυτήν μέσω Διαδικτύου, το Συνεργατικό Κατάλογο, για την απο κοινού καταλογογράφηση του υλικού των Βιβλιοθηκών, και την παραγωγή και ελεύθερη διάθεση Ακαδημαϊκών  Ηλεκτρονικών Συγγραμμάτων. Η βιωσιμότητα και αυτών των υπηρεσιών μ ετά το πέρας της χρηματοδότησης των σχετικών έργων τίθεται επίσης σε κίνδυνο, αφού μεγάλο μέρος του μόνιμου προσωπικού των Ακαδ. Βιβλιοθηκών και του Σ.Ε.Α.Β., το οποίο τώρα προετοιμάζεται εντατικά για τις νέες αυτές υπηρεσίες, θα μετακινηθεί ή θα απολυθεί. Σε μια εποχή, όπου η πρόσβαση στην έγκυρη, επιστημονική πληροφορία είναι το βασικότερο εργαλείο για την έρευνα και την ανάπτυξη και όταν διεθνώς συντελείται κοσμογονία για τη διαχείριση και διάθεση της επιστημονικής γνώσης στην ψηφιακή σφαίρα του Διαδικτύου, θα έπρεπε οι
Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες να ενισχυθούν για να επιτελέσουν αυτό το πολύ σημαντικό έργο, και όχι να αποδυναμωθούν.
Γνωρίζετε και σεις πολύ καλά, κύριε Υπουργέ, ότι τα Πανεπιστήμια είναι οργανισμοί πολυδιάστατοι και δεν μπορούν να εγκιβωτιστούν σε τυποποιημένες αναλογίες: x φοιτητές, άρα α.x καθηγητές, β.x διοικητικοί, γ.x προσωπικό υποστήριξης κ.ο.κ. Μια τέτοια μετρική αγνοεί πολλές και ουσιαστικές άλλες παραμέτρους. Κατ’ αρχήν, άν έστω δεχθούμε τ η δυνατότητα εφαρμογής μιας τέτοιας αναλογίας για το εκπαιδευτικό έργο, αυτή δεν μπορεί να είναι ίδια για όλα τα Πανεπιστήμια. Τα Πολυτεχνεία, για παράδειγμα, συντηρούν εργαστήρια για την παροχή εργαστηριακής εκπαίδευσης στους φοιτητές τους και χρειάζονται προσωπικό υποστήριξης του έργου αυτού αυξημένο, σε σχέση με τις απαιτήσεις σχολών π.χ. ανθρωπιστικής εκπαίδευσης. Έπειτα (και κυρίως αυτό), το γεγονός ότι τα Πανεπιστήμια διεξάγουν και ερευνητικό-αναπτυξιακό έργο, το οποίο ούτε να τυποποιηθεί ούτε να προμετρηθεί μπορεί, καθιστά ακατάλληλη την τυποποιημένη, αναλογική προσέγγιση προσδιορισμού του «αναγκαίου» προσωπικού. Το κρίσιμο αξιολογικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί εδώ δεν είναι «πόσοι χρειάζονται στο Πανεπιστήμιο», αλλά «πόσο έργο παράγουν οι συγκεκριμένοι που υπηρετούν στο Πανεπιστήμιο».
Όπως και σεις γνωρίζετε, ένα μέλος ΔΕΠ μπορεί να διευθύνει πολλαπλάσια ερευνητικά έργα, αν υποστηρίζεται από περισσότερο προσωπικό και καλύτερες υπηρεσίες υποδομής. Η προκρούστε ια, λοιπόν, μετρική αναλογία μόνον τροχοπέδη μπορεί να είναι στο σημαντικό ερευνητικό και αναπτυξιακό έργο που διεξάγουν τα ελληνικά Πανεπιστήμια σήμερα και κυρίως τα μεγαλύτερα εξ αυτών.


Γνωρίζετε και γνωρίζουμε πολύ καλά, κύριε Υπουργέ, πόσο εύκολα μπορεί να κατεδαφιστεί κάτι που με πολύ κόπο, αλλά και χρήματα, χτίστηκε επί μακρόν. Και αυτό θα συμβεί, δυστυχώς, για πολλές νησίδες πρότυπων και αποδοτικών υπηρεσιών οι οποίες αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια στα Πανεπιστήμια, κυρίως μέσα από συγχρηματοδοτούμενα έργα, αν δεν επανεξετασθεί και τροποποιηθεί η πρόσφατη απόφασή σας για ένταξη σε καθεστώς μετακίνησης-απόλυσης ενός τόσο μεγάλου αριθμού στελεχών των Πανεπιστημίων και, μάλιστα, με μια «τυφλή» και ταχεία διαδικασία μοριοδότησης. Ελπίζω και εύχομαι να κινηθείτε γρήγορα προς την κατεύθυνση μιας τέτοιας αναθεώρησης.

Με τιμή,

 Νικόλαος Μήτρου

Καθ. ΕΜΠ, Πρόεδρος Σ.Ε.Α.Β.

Δεν υπάρχουν σχόλια: